Paylaş
0
Beslenme uzmanlarının tavsiyeleri genelde tabağımıza ne koyduğumuz üzerine odaklanır ancak ABD’de yetişkinler üzerinde gerçekleştirilen geniş kapsamlı yeni bir araştırma, saatlerin de en az gıdalar kadar önemli olabileceğini gösteriyor. Günün ilk ve son kalorisini aldığınız saatler, ne kadar uzun yaşayacağınızla doğrudan ilişkili olabilir.
Araştırma bulguları şimdilik doğrudan bir sebep-sonuç ilişkisini kanıtlamasa da beslenme saatlerimizi değiştirmenin sağlığımız üzerindeki potansiyel etkilerini gözler önüne seriyor. Daha önce yapılan çalışmalar kahvaltıyı atlamanın ve gece geç saatlerde yemek yemenin sağlığa zararlarını ortaya koymuştu ancak tam olarak hangi saatlerin ne tür riskler taşıdığı belirsizdi.
İçerikten Görseller
31 binden fazla yetişkin 8 yıldan uzun süre takip edildi
Çin’deki Huazhong Bilim ve Teknoloji Üniversitesi'nden araştırmacılar, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Anketi’ne (NHANES) 1999-2018 yılları arasında katılan 40 yaş ve üzeri 31.044 yetişkinin verilerini inceledi. European Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan çalışmada, sabah saat 04.00'ten sonra tüketilen ve kalori içeren ilk yiyecek veya içecek "ilk öğün" olarak kabul edildi. Günün son kalorisi ise "son öğün" olarak tanımlandı.
Yaklaşık 8,6 yıllık takip süresi boyunca katılımcılardan 7.129’u yaşamını yitirdi. Yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, diyet kalitesi, beden kitle indeksi ve mevcut hastalıklar gibi birçok değişken hesaba katılarak yapılan analizlerde çarpıcı sonuçlara ulaşıldı.
Kahvaltı geciktikçe ölüm riski artıyor
İlk öğün saati ertelendikçe sağlık risklerinin arttığı görüldü. Çalışmaya göre:
- 07.00 - 08.00 arasında kahvaltı edenlerle kıyaslandığında, ilk öğününü 08.00 - 10.00 arasında yiyenlerde tüm nedenlere bağlı ölüm riski %10 daha yüksek çıktı.
- İlk öğünü 10.00 - 12.00 arasına sarkanlarda risk %19’a, öğleden sonraya bırakanlarda ise %29’a yükseldi.
Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Günün ilk öğününü öğleden sonra yiyenlerin, sabah 07.00 - 08.00 arasında yiyenlere kıyasla kardiyovasküler nedenlerle hayatını kaybetme riski %46 daha fazla bulundu. Ayrıca 50 yaşında ilk öğününü öğleden sonraya bırakan grubun ortalama yaşam beklentisinin 2,46 yıl daha kısa olduğu hesaplandı.
Akşam yemeğinde "U" tipi risk eğrisi
Günün son öğün saatinde ise daha şaşırtıcı bir sonuç elde edildi. Risk, saat ilerledikçe sadece düz bir çizgide artmadı, "U" şeklinde bir grafik çizdi.
Akşam yemeğini 19.00 - 20.00 arasında bitirenlerle karşılaştırıldığında:
- Yemeği 19.00’dan önce bitirenlerde tüm nedenlere bağlı ölüm riski %13 daha yüksek görüldü.
- Yemeği gece yarısından sonraya bırakanlarda ise risk %27 artış gösterdi.
- Modellenen en düşük risk seviyesi saat 20.00 civarında tespit edildi.
Araştırmanın kıdemli yazarlarından Zhilei Shan, "Ancak bu durum 19.00 - 20.00 arasının herkes için evrensel olarak en ideal akşam yemeği saati olduğu anlamına gelmez." uyarısında bulundu. Shan, çok geç yemek yemenin sirkadiyen ritmi (biyolojik saati) ve metabolizmayı bozabileceğini; çok erken yemenin ise sağlık sorunları, yaşlılık veya yetersiz kalori alımıyla ilişkili olabileceğini belirtti.
Araştırmacı Zhilei Shan, bu bulgulara dayanarak kişilerin beslenme programlarında hemen radikal değişiklikler yapmaması gerektiğini, geç saatlerde yemenin doğrudan bir ölüm nedeni olmaktan ziyade potansiyel bir risk göstergesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade ediyor.
